Gebruik van riem en halsband of tuig

Y-tuig/ Y-harnas

In deze wereld waarin zoveel met prachtige woorden wordt aangeprezen, kan het lastig zijn te bepalen welke halsband of tuig geschikt is voor je hond. En welke riem.  Ik zal hier kort wat over vertellen.

Je hond gaat meerdere keren per dag naar buiten en heeft dan, voor de veiligheid, een halsband of tuig om. Buiten kan hij/zij lekker lopen, rennen, springen etc. Het is dan belangrijk dat je hond vrij kan bewegen. 

Om te weten of je hond ‘vrij’ kan bewegen is het handig om te weten waar precies de gewrichten van je hond zitten. Dit heb ik in de afbeelding hieronder proberen te laten zien.

Je wilt dat het schoudergewricht vrij is om de beweging naar voren en naar achteren goed te kunnen maken. Helaas beperken vrij veel tuigjes deze beweging. Dit kan door druk aan de voorzijde van het schoudergewricht, druk bovenop het schouderblad of in de oksel.

Ook kan er druk zijn op de hals. In de hals zitten allerlei belangrijke structuren waar je helemaal geen druk op wilt. Als een hond trekt, is een halsband om die reden bijvoorbeeld niet geschikt. Er kan dan druk komen op de luchtpijp (wat je letterlijk bij sommige honden kan horen, die gaan rasperig ademhalen omdat ze heel veel, herhaaldelijk hebben getrokken). Maar ook op de slokdarm en de spieren (die dan als tegenreactie gaan aanspannen) en dit kan vervolgens de doorbloeding gaan belemmeren wat invloed gaat hebben op de gezondheid in het hele gebied naar de hals en voorpoten. Deze druk kan overigens ook ontstaan bij een harnas dat niet goed past. Wanneer er langdurig druk op deze gebieden aanwezig is, kan dit op termijn tot klachten leiden. Bij het gebruik van een halsband kunnen daarnaast plotselinge bewegingen of rukken extra belasting geven op de nekwervels.

Daarom schrijf ik ook deze blog. Om je hond zo lang mogelijk gezond te houden. Maar ook om de mogelijkheid te creëren om je hond goed te laten herstellen van klachten. Want als die druk blijft bestaan, maak je het het lichaam wel erg lastig om goed te kunnen herstellen.

Wanneer een goed passend Y-tuig wordt gebruikt zou het er zo uit zien

Hoe ziet een goed passend tuig eruit? Een goed passend tuig is weergegeven door de groene lijnen. Deze sluit aan om de borstkas van de hond, stopt waar de botten stoppen aan de voorkant waardoor als er druk is, deze op de botten terecht komt en niet op alle 'zachte delen' in de hals of het schoudergewricht.

Het beste tuig? Het beste tuig vind ik, kort gezegd, het Y-tuig/ Y-harnas. Dit laat, als hij goed past, alle belangrijke structuren vrij. Dit is op bovenstaande afbeelding te zien. Ook kan een halsband gebruikt worden, zolang een hond niet trekt (ook niet bij het zien van die andere leuke hond of die aantrekkelijke kat). Maar.... een hond die niet trekt? Dat gebeurt veel minder vaak dan mensen doorhebben. Tijdens de intake vraag ik of de hond aan de lijn trekt, waarop het antwoord kan zijn dat dit niet het geval is. Als ik dan wel eens een stukje mee wandelde, zag ik regelmatig de hond toch trekken. Als je hond licht is of als je zelf in gedachten bent tijdens een wandeling kunnen dit soort dingen je ontgaan. Maar dat maakt niet dat het niet plaatsvindt ;)

Aanvulling (mei 2026): Een Y-tuig kiezen blijkt soms lastiger dan gedacht

In de praktijk merk ik dat veel mensen vervolgens, op mijn advies, naar de winkel gaan voor een Y-tuig. Dan blijkt allereerst dat de hond mee had gemoeten om te passen (dus tip: ga niet zonder je hond!), maar ook dat niet iedere dierenwinkelmedewerker precies weet hoe hij kan helpen bij het kiezen van een passend tuig.

Daarom heb ik hieronder enkele foto's toegevoegd waarop beter zichtbaar is hoe het schouderblad vrij kan bewegen. Hopelijk maakt dit duidelijker waar je op kunt letten.

Het lukt zelden om alle belangrijke structuren volledig vrij te houden, maar let in ieder geval op:

1. Dat het tuig aan de voorzijde stopt op het harde deel (het borstbeen) en niet doorloopt naar de zachtere structuren van de hals.

2. Dat het schouderblad vrij kan bewegen, zoals op de foto's hieronder te zien is.

3. Dat er voldoende ruimte zit tussen oksel en band (richtlijn: minimaal drie vingers).

De bovenstaande foto's zijn praktijkvoorbeelden en dienen ter illustratie van de pasvorm

Hieronder drie afbeeldingen van twee veel gebruikte tuigjes en natuurlijk de halsband.

Dan nog kort: De riem

Het gebruik van de riem Sommige mensen gebruiken de riem als correctiemiddel. Door een ruk te geven aan de lijn. Ik denk dat dit vaak gebeurd omdat men er niet bij stil staat/ niet weet waarom je dit beter niet kunt doen. Collega van Dierenoppas Amersfoort heeft hier wat meer over geschreven en ga ik daarom nu niet dieper op in om deze blog kort te houden. Mijn visie is dat het volgen van een positieve hondentraining van grote meerwaarde kan zijn voor een fijne wandeling voor zowel hond als eigenaar.

Sommige mensen klikken de lijn ook op de borst vast. Dit laatste kunnen ze als advies hebben gekregen vanuit het idee dat de hond dan minder kracht zou hebben om te trekken. Dit wil ik graag afraden. Je krijgt hierbij druk op een zijde van de schouder (zoals eerder ook beschreven) en het kan maken dat de hond scheef gaat lopen (waardoor er disbalans gaat ontstaan met op (de lange) termijn kans op het ontwikkelen van klachten). De lengte van de riem Veel honden krijgen te weinig ruimte tijdens een wandeling om te kunnen snuffelen. Dit kan zijn doordat de riem te kort is (1-1,5 m) of doordat de riem kort wordt gehouden. Dit laatste kan met momenten belangrijk zijn voor de veiligheid, bijv. tijdens het oversteken. Maar verder beperkt het de hond heel erg in het 'hond kunnen zijn'. Snuffelen is voor een hond heel belangrijk en dan is bovengenoemde lijn veel te kort. Omdat een hond wil kunnen snuffelen is de kans een stuk groter dat deze dan gaat trekken. Kies voor een lijn van tenminste 3 m. En bij voorkeur niet voor een rollijn. Zoals je kunt voelen bij een rollijn, zit er een soort veer-mechanisme op. Dit betekend dat de lijn constant 'trekt'. Dit draagt niet bij aan ontspanning voor de hond. Eerder genoemde collega heeft ook een stukje geschreven over de snuffelbehoefte van de hond, deze is hier te vinden. Mocht je nog vragen hebben n.a.v. van dit stukje, neem dan gerust contact met mij op. Ook kan ik met je meedenken als je specifieke vragen hebt over jouw persoonlijke situatie.